Boeddhisme
Index
De-Boeddha
Wat-de-Boeddha-leerde
De-Vier-Edele-Waarheden
De-keten-van-ontstaan
Karma
Verlichting-ontwaken
Hoofdstromen-Boeddhisme
De-geschriften
Modern-Boeddhisme
Summary
Religie
Kern-statements
De-monnik-en-zijn-Ferrari
Running-Buddha
Mediteren
Het-Huidige-Moment
Under-editor
Non-Dualiteit
Emotie
Vrede
Links
Chakra
Tantra
Yoga
Bardo
Devotie
Tonglen
Phowa
Rigpa

Verlichting-ontwaken

De leer van de Boeddha is vooral praktisch op verlichting gericht. 
Hij hield zich ook wel met psychologische en filosofische bespiegelingen bezig 
maar alleen voor zover die meehielpen om het pad naar de verlichting te 
ondersteunen. 
Zijn veronderstelling was dat we ons in een mensenleven niet te veel bezig 
zouden moeten houden met onnutte zaken.
Wij zouden ons in een mensenleven vooral moeten richten op het doorbreken 
van de keten van oorzaak en gevolg. 

Het is goed om te beseffen, dat in zijn analyse van de keten van oorzaak en 
gevolg de geest centraal staat. 
Karmische patronen rijzen vanuit vroegere ervaringen op in ons bewustzijn, en 
nemen daarin vorm, naam en kleur aan. 
Onze geest heeft vervolgens de neiging zich te identificeren met hetgeen het 
waarneemt. 
Als we aan die neiging toegeven, dan wordt vrijwel alles van wat we nu waar-
nemen, bepaald door onze herinnering, door onze gewoontepatronen. 
En stappen we als vanzelf in de volgende schakel. Dat hoeft niet zo te gaan. 

Volgens de Boeddha is de identificatie van onszelf met hetgeen in onze geest 
oprijst een onjuist inzicht, dat de grondslag is van al het lijden.
 
Wij hebben wel een lichaam, maar wij zijn ons lichaam niet. 
Wij hebben wel gedachten, gevoelens en verlangens, maar wij zijn onze 
gedachten, gevoelens en verlangens niet. 
Wij hebben wel herinneringen, maar wij zijn onze herinneringen niet. 
Wij hebben wel karmische neigingen, maar wij hoeven daar niet in te stappen. 

Het juiste inzicht, de eerste stap op het achtvoudige pad, is het inzicht dat wij 
ons lichaam, onze gedachten en gevoelens niet zijn en die identificatie kunnen 
doorbreken.
 
En dat kan op drie niveaus, op het niveau van het inzicht en motivatie 
(de eerste twee stappen van het Edele Achtvoudige Pad), op het niveau van 
het handelen (de stappen 2 - 5) en op het niveau van de innerlijke beoefening 
(de stappen 6-8). 

De boeddhistische methode grijpt op ieder van de drie niveaus aan. 
Op het niveau van inzicht en motivatie zijn er cursussen ter verkrijging van 
inzicht en oefeningen ter versterking van de motivatie. 
Op het niveau van het handelen kun je aan het leven deelnemen vanuit een 
bewuste heilzame intentie, waardoor de cyclus van pijn en lijden wordt 
doorbroken. 
Daarvoor is een verandering van gewoonten nodig, een herprogrammering 
van lichaam, spraak en geest.
 
Op het niveau van de innerlijke beoefening zijn er vele -zeer uiteenlopende -
vormen van concentratie en meditatie. 

Zo is het mogelijk om op basis van de beschrijving van de 12 schakels hiervoor
(niveau van inzicht) om uit deze cyclus te stappen. 
De veronderstelling is dat als we ons bewust zijn van een schakel, de volgende
schakel niet als vanzelf hoeft te volgen. 
Maar dan moeten we ons dat wel realiseren. 
Er blijken twee schakels te zijn waar het eruit stappen beter gaat. 
Dat is bij schakel 7: het gevoel. 
De schakels 1 t/m 6 spelen zich razendsnel en vrij onbewust af. 
Bij schakel 7 (het gevoel) voelen we echt wat. 
Dan hebben we de mogelijkheid om niet de schakels 8 en verder te laten volgen 
wanneer we bij dat gevoel kunnen blijven en er niet voor weglopen. 
En kunnen we ophouden verder karma te cre-eren. 
Datzelfde geldt voor schakel 12. Als we ons realiseren hoe we ervoor staan, 
hoeven we niet opnieuw vanuit de onwetendheid van schakel 1 een nieuwe 
cyclus te cre-eren.
 

Essentieel in dit denken is het inzicht dat het vooral de intensiteit van de 
huidige situatie is waar we mee zouden moeten werken. 
Dat leidt tot een directe ervaring van wat zich voordoet: pijn is pijn, plezier 
is plezier. 
Daarmee wordt de cyclus doorbroken omdat het 'nu' centraal staat en niet 
de herinnering. 

Beoefening helpt in sterke mate de identificatie te doorbreken en de aandacht 
eenpuntig te richten op de verlichting. 
Door die doorbreking kunnen we tenslotte de oude patronen waarnemen zonder 
er in mee te gaan. 
Beoefening leert ons te zien, te ervaren wat zich op een bepaald moment aan 
ons voordoet zonder dat we dat verder hoeven te laden met onze herinneringen. 
Wanneer we ons vandaar uit direct en eenvoudig kunnen verbinden met 
situaties zoals ze zijn, ontstaat er automatisch een gevoel van vrijheid, een 
gevoel van vreugde.
Op dat moment kunnen we stoppen met vechten en kunnen we ontspannen.

Zoals we de voortglijdende wolken kunnen zien, zonder dat we ze zijn, zo 
kunnen we onze gedachten en gevoelens zien zonder dat we ze zijn. 
We kunnen ze waarnemen, observeren en voorbij laten glijden. 
Daardoor verliezen ze hun kracht en worden we vrij van pijn en lijden, als we 
dit steeds herhalen. 

Wanneer we de schakels die onze pijn en het lijden cre-eren, in onszelf door-
breken, gaat ons hart open en zien we scherper de pijn en het lijden om ons 
heen. 
Vanuit dat mededogen kan de wens groeien om alle wezens uit de kringloop 
van pijn en lijden te verlossen.



HomePrevNext